
فصل ۸: بازار کار و اقتصاد خصوصی
این فصل درباره نحوه کارکرد بازار کار سوئد، درباره کار، بیکاری، کارفرمایان و کارمندان (نیروی کار) است. این فصل همچنین درباره اقتصاد خصوصی (مالیه شخصی) است
بازار کار اینگونه کار میکند (Så fungerar arbetsmarknaden)
بازار کار را میتوان به بخش عمومی و خصوصی تقسیم کرد. بخش عمومی شامل فعالیتهایی است که دولت، مناطق (استانداریها) و کمونها (شهرداریها) مسئولیت آنها را بر عهده دارند و با مالیات تأمین مالی میشوند. مشاغلی مانند پرسنل مراقبتهای بهداشتی، معلمان، مربیان کودک، پلیس و آتشنشان به بخش عمومی تعلق دارند.

بخش عمومی از طریق مالیات تأمین مالی میشود. حدود ۳۰ درصد از کل شاغلین در سوئد در این بخش کار میکنند. بخش خصوصی شامل تمام شرکتهای خصوصی است. حدود ۷۰ درصد از نیروی کار در این بخش مشغول به کار هستند.
منظور از بخش خصوصی تمام شرکتهایی است که مالکیت خصوصی دارند. این شامل همه چیز میشود؛ از فروشگاهها، رستورانها، کارخانهها و شرکتهای ساختمانی گرفته تا شرکتهایی که در زمینه حقوق، اقتصاد و حملونقل کار میکنند. حدود ۷۰ درصد از کل شاغلین در سوئد در بخش خصوصی کار میکنند.
بازار کار در سراسر سوئد متفاوت به نظر میرسد. در شهرهای بزرگ شرکتهای زیادی در صنایع مختلف، به عنوان مثال در بخش خدمات و تجارت، وجود دارند. در شهرها و مناطق کوچکتر، اغلب صنایعی مانند کارخانههای فولاد، کارخانههای کاغذسازی یا کارخانههایی وجود دارند که نزدیک به منابع طبیعی ضروری واقع شدهاند.
طرفین بازار کار (Arbetsmarknadens parter)
در بازار کار، کارفرمایان و کارمندان (arbetstagare) وجود دارند. کارفرمایان افراد را استخدام کرده و به آنها دستمزد میپردازند. هم کارمندان و هم کارفرمایان خود را در سازمانهای مختص به خود سازماندهی کردهاند تا از منافعشان در بازار کار محافظت کنند.
سازمانها (Organisationer)
سازمانهای کارفرمایی نماینده کارفرمایان هستند. بزرگترین آنها عبارتند از:
کنفدراسیون شرکتهای سوئدی (Svenskt näringsliv) برای شرکتهای خصوصی.
آژانس کارفرمایان دولتی (Arbetsgivarverket) و انجمن کمونها و مناطق سوئد (SKR) برای محلهای کار عمومی (دولتی).
سازمانهای اتحادیهای (سندیکاها) نماینده کارمندان هستند. بزرگترین سازمانهای مرکزی اتحادیهای عبارتند از:
کنفدراسیون اتحادیههای کارگری سوئد (LO).
کنفدراسیون کارمندان حرفهای (TCO).
کنفدراسیون افراد دارای تحصیلات دانشگاهی سوئد (SACO).
اتحادیههای کارگری (Fackförbunden) برای بهبود وضعیت کارمندان تلاش میکنند. آنها در مورد دستمزدها با کارفرما مذاکره میکنند و اگر یکی از اعضا در محل کار دچار مشکل شود، میتوانند کمک کنند.
در درون هر سازمان مرکزی اتحادیهای، اتحادیههای کارگری متعددی وجود دارد. این کارمندان در محل کار هستند که میتوانند عضو اتحادیههای کارگری شوند.
اتحادیههای کارگری و سازمانهای کارفرمایی در مورد قراردادهایی به نام «قراردادهای جمعی» (kollektivavtal) در خصوص دستمزدها و شرایط کار مذاکره و آنها را امضا میکنند. این قراردادها برای تمام کارمندان در محلهای کاری که مشمول قرارداد هستند، اعمال میشود. بنابراین در سوئد دستمزدها از طریق مذاکرات بین طرفین بازار کار تعیین میشود، نه توسط دولت.

سازمانهای کارمندان همان اتحادیههای کارگری هستند. آنها با کارفرمایان مذاکره کرده و در مورد دستمزدها و شرایط برای کارمندان با آنها به توافق میرسند.
قوانین و مقررات در بازار کار (Lagar och regler på arbetsmarknaden)
قوانینی در بازار کار وجود دارد تا از حقوق کارمندان محافظت کرده و محیط کار ایمنی ایجاد کند. به عنوان مثال، قوانینی در مورد ساعات کار، محیط کار و مرخصی وجود دارد. کارفرما همچنین باید برای بازنشستگی و بیمه درمانی کارمندان هزینههایی (حق بیمه) را به دولت پرداخت کند.
مالیات بر کار (Skatt på arbete)
همه کسانی که کار میکنند، بر روی دستمزد خود مالیات میپردازند. مقدار پرداختی به میزان درآمد بستگی دارد. کار کردن بدون پرداخت مالیات غیرقانونی است
آ-کاسا (A-kassan) – بیمه در زمان بیکاری
بیمه بیکاری این امکان را برای یک فرد بیکار فراهم میکند که درآمدی داشته باشد. صندوق بیمه بیکاری (A-kassan) یک انجمن اقتصادی است که به اعضای بیکار پول پرداخت میکند. برای دریافت غرامت، باید به تعداد ساعات کافی در یک دوره مشخص کار کرده باشید و فعالانه به دنبال کار بگردید. غرامت پرداختی از طرف A-kassan توسط دولت و از طریق حق عضویت اعضا تأمین مالی میشود.
اقتصاد خصوصی در سوئد (Privatekonomi i Sverige)
اقتصاد خصوصی به درآمدها و هزینههای شخصی افراد مربوط میشود. درآمدها میتواند دستمزد یا کمکهزینه باشد و هزینهها مخارجی برای مثال برای مسکن، غذا و لباس است.
دستمزدها در سوئد در مقایسه با بسیاری از کشورهای دیگر نسبتاً بالا است. میزان درآمد شما به شغل، تحصیلات، تجربه و صنعت بستگی دارد. دولت همچنین از طریق بیمههای اجتماعی مانند بازنشستگی، کمکهزینه بیماری (sjukpenning) و کمکهزینه کودک (barnbidrag) پول پرداخت میکند.
افراد میتوانند پول خود را در حسابهای بانکی، در صندوقهای سرمایهگذاری یا سهام پسانداز کنند. بسیاری برای خرید مسکن یا خودرو از بانک وام میگیرند. در دهههای اخیر، قیمت مسکن در بسیاری از مناطق سوئد به شدت افزایش یافته است. بنابراین، وام مسکن (bostadslån) اغلب بخش بزرگی از اقتصاد خصوصی را تشکیل میدهد. خرید نسیه کالاها، مثلاً با کارت اعتباری (kreditkort)، نیز رایج است، اما نرخ بهره اینگونه وامها اغلب بالا است.
سازمان اجرایی وصول مطالبات (Kronofogdemyndigheten) یک نهاد دولتی است که اطمینان حاصل میکند بدهیها پرداخت شوند. این نهاد همچنین میتواند به افرادی که بدهیهای سنگین دارند کمک کند تا به وضعیت مالی خود سامان دهند؛ این کار «ساماندهی بدهی» (skuldsanering) نامیده میشود.

هر کسی که در طول سال درآمدی داشته است باید درآمد خود را به اداره مالیات (Skatteverket) اظهار کند (اظهارنامه مالیاتی بدهد).
