
فصل ۷: حقوق بشر
این فصل درباره حقوق بشر، چگونگی تأثیر آنها بر قوانین در سوئد و حقوق ویژه برای زنان، کودکان و گروههای اقلیت است. این فصل همچنین درباره چگونگی مبارزه سوئد با تبعیض و جرایم ناشی از نفرت است.
حقوق بشر شامل همه میشود
از قانون شکل حکومت (Regeringsformen): نهادهای عمومی باید تلاش کنند تا همه افراد بتوانند به مشارکت و برابری در جامعه دست یابند و از حقوق کودکان محافظت شود. نهادهای عمومی باید با تبعیض علیه افراد بر اساس جنسیت، رنگ پوست، اصالت ملی یا قومی، وابستگی زبانی یا مذهبی، معلولیت، گرایش جنسی، سن یا سایر شرایطی که به فرد مربوط میشود، مبارزه کنند.
حقوق بشر بر این ایده استوار است که همه انسانها دارای حقوقی هستند که برای همه برابر است. پس از جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵، ۵۱ کشور تصمیم گرفتند سازمان ملل متحد (FN) را برای جلوگیری از جنگ در آینده و محافظت از حقوق هر انسانی ایجاد کنند. یکی از اولین وظایف سازمان ملل توافق بر سر حقوقی بود که همه انسانها دارند و هیچکس دیگری نمیتواند آنها را انکار کند یا از آنها بگیرد. به عنوان مثال، همه باید حق برخورداری از مراقبتهای بهداشتی و آموزش را داشته باشند. همه باید حق داشته باشند تا سیر شوند و شهروند یک کشور باشند.
اعلامیه حقوق بشر سازمان ملل
سازمان ملل متحد به اصطلاح اعلامیه حقوق بشر را در سال ۱۹۴۸ ارائه کرد. این اعلامیه در مجموع شامل ۳۰ بند است که ماده نامیده میشوند. این اعلامیه میگوید که همه انسانها آزاد به دنیا میآیند و از نظر منزلت و حقوق برابر هستند و حق دارند زندگی عاری از خشونت داشته باشند.
همه حق دارند:
نظر خود را بیان کرده و با دیگران به اشتراک بگذارند،
کار کنند، استراحت کنند و از کار مرخصی (تعطیلات) داشته باشند،
به مدرسه بروند،
اگر جانشان در خطر است به کشور دیگری فرار کنند، پناهندگی بگیرند و محافظت شوند،
به هر دینی که میخواهند اعتقاد داشته باشند، یا اصلاً اعتقادی نداشته باشند،
به دلیل جنسیت یا رنگ پوست مورد تبعیض قرار نگیرند،
دارای یک تابعیت (ملیت) باشند. هیچکس نباید بدون دلیل موجه و قانونی از تابعیت خود محروم شود.
تبعیض به این معنی است که با برخی از افراد بدتر از دیگران رفتار شود. این یک جنایت (نقض) علیه حقوق بشر است. در سوئد قانون منع تبعیض (diskrimineringslagen) وجود دارد. این قانون تبعیض بر اساس جنسیت، سن، قومیت، مذهب، گرایش جنسی یا معلولیت را ممنوع میکند.

برابری بین جنسیتها
سیاست سوئد برای برابری جنسیتی به این معناست که زنان و مردان باید حقوق و تکالیف یکسان و قدرت برابری برای تأثیرگذاری بر جامعه و زندگی خود داشته باشند. این میتواند به این معنا باشد که جامعه نیاز به تغییر قوانین تبعیضآمیز، مبارزه با خشونت جنسی و افزایش نسبت مدیران زن دارد.
در اینجا چند نمونه از نحوه کار سوئد در زمینه برابری بین جنسیتها آورده شده است:
سوئد خواهان تعداد برابر زنان و مردان در سیاست است. احزاب تشویق میشوند تا هم زنان و هم مردان را برای انتخابات نامزد کنند تا تعداد سیاستمداران زن و مرد برابر باشد.
قوانینی وجود دارند که اطمینان حاصل میکنند زنان و مردان برای کار یکسان دستمزد یکسان دریافت میکنند. محلهای کار بازرسی میشوند و اتحادیههای کارگری و مقامات دولتی تلاش میکنند تا دستمزدها عادلانه باشند.
مدارس و مقامات دولتی کار میکنند تا همه زنان و مردان فرصتهای یکسانی برای آموزش و پیشرفت شخصی داشته باشند.
کمکهزینه والدین (Föräldrapenningen) این امکان را برای زنان و مردان فراهم میکند تا زمانی که فرزندانشان کوچک هستند، در خانه با آنها بمانند. دولت اطلاعرسانی کرده و والدین را تشویق میکند تا مرخصی والدین را با هم تقسیم کنند.
هدف از سیاست برابری جنسیتی سوئد این است که زنان و مردان باید حقوق و تکالیف یکسان و قدرت برابری برای تأثیرگذاری بر جامعه و زندگی خود داشته باشند.
خشونت و سرکوب مبتنی بر جنسیت
خشونت در روابط نزدیک و خشونت و سرکوب ناموسی طبق قانون سوئد جرم است. خشونت در روابط نزدیک به عنوان مثال میتواند این باشد که فردی توسط یکی از اعضای خانواده مورد خشونت قرار گیرد. یک نمونه از این موارد خشونت جنسی است. سوئد قانونی به نام قانون رضایت (samtyckeslag) دارد. این بدان معناست که هر کسی که میخواهد با فردی رابطه جنسی داشته باشد، باید مطمئن شود که فرد مقابل داوطلبانه مشارکت میکند. این امر حتی در زمانی که افراد با هم ازدواج کردهاند نیز صدق میکند.
خشونت ناموسی به این معناست که یک خانواده یا گروه سعی میکند نحوه رفتار افراد در درون خانواده یا گروه را کنترل کند. این میتواند شامل خشونت فیزیکی، فشار روانی یا تهدیدهای اجتماعی علیه برخی از اعضای خانواده باشد. اگر فردی به دلیل نقض قوانین خانواده یا بستگان مورد خشونت قرار گیرد، به آن خشونت یا سرکوب ناموسی میگویند. این فقط علیه زنان و دختران انجام نمیشود، بلکه پسران، مردان و افراد رنگینکمانی (hbtqi-personer) نیز میتوانند قربانی آن باشند. خشونت میتواند فیزیکی باشد یا شامل کنترل شدید باشد، مانند مجبور شدن به ازدواج برخلاف میل خود. همچنین ازدواج کودکان، زمانی که فردی زیر ۱۸ سال ازدواج میکند، طبق قانون سوئد ممنوع است.
آژانس برابری جنسیتی (Jämställdhetsmyndigheten) مسئولیت اقدامات ملی در برابر خشونت و سرکوب ناموسی را بر عهده دارد. دولت بودجه فعالیتهای حمایتی، مسکنهای امن و سازمانهایی را که با افراد آسیبپذیر کار میکنند، تأمین میکند.
قانون خرید سکس
در سوئد خرید سکس (خدمات جنسی) غیرقانونی است. فردی که سکس میخرد میتواند مجازات شود، اما نه کسی که آن را میفروشد. با هدایت مجازات به سمت خریدار، این قانون میخواهد نشان دهد که سوءاستفاده جنسی از هر فردی در ازای پرداخت پول غیرقابل قبول است.
حقوق کودکان
سازمان ملل در مورد پیماننامهای برای حقوق کودک به توافق رسیده است. پیماننامه حقوق کودک باید از حقوق بشر همه کودکان محافظت کند. از سال ۲۰۲۰، پیماننامه حقوق کودک به قانون سوئد تبدیل شده است.

سوئد اولین کشوری در جهان بود که تصمیم گرفت کتک زدن کودکان را ممنوع کند. امروزه حدود ۷۰ کشور در جهان خشونت علیه کودکان را ممنوع کردهاند.
برای والدین و بزرگسالانی که با کودکان کار میکنند مهم است که بدانند کودکان چه حقوقی دارند تا بتوانند به آنها کمک کنند که حقوقشان رعایت شود. دولت سوئد مسئولیت نهایی را برای اطمینان از این دارد که تمام قوانین سوئد از پیماننامه حقوق کودک حمایت میکنند. مقامات دولتی، دادگاهها، شهرداریها و مناطق باید پیماننامه حقوق کودک را اعمال کنند. این به عنوان مثال به این معنی است که:
سیاستمداران و مقامات باید قبل از تصمیمگیری درباره چیزی که بر کودکان تأثیر میگذارد، نظر آنها را بپرسند.
اگر والدین قصد طلاق دارند و بر سر این که کودک کجا باید زندگی کند توافق ندارند، دادگاه باید از کودک نیز بپرسد که او چه میخواهد.
شهرداریها باید به عنوان مثال در هنگام ساخت خانهها، زمینهای بازی یا مدارس جدید، منافع عالیه کودک را در نظر بگیرند.
سیستم بهداشت و درمان و مدارس باید تلاش کنند تا هیچ کودکی مورد تبعیض قرار نگیرد.
پیماننامه حقوق کودک میگوید این والدین، یا سرپرست دیگر هستند که مسئول تربیت، رشد و رفاه کودک میباشند. برای این که سرپرستان بتوانند این کار را انجام دهند، حق دارند از جامعه، به عنوان مثال از شهرداری یا سیستم بهداشت و درمان، حمایت دریافت کنند.
تمام اشکال خشونت علیه کودکان هم طبق پیماننامه حقوق کودک و هم طبق قانون سوئد ممنوع است. این جرم میتواند منجر به زندان شود. در سال ۱۹۷۹ سوئد اولین کشوری در جهان بود که تصمیم گرفت کتک زدن کودکان را ممنوع کند. خشونت علیه کودکان میتواند شامل سوءاستفاده فیزیکی، خشونت روانی، سوءاستفاده جنسی یا ختنه زنان (نقص عضو جنسی زنان) باشد. ممنوعیت خشونت برای همه و در همهجا، در خانه و در کل جامعه اعمال میشود.
حقوق اقلیتها
سوئد از گروههای اقلیت خاصی حمایت ویژه میکند.
اقلیتهای ملی و مردم بومی
چندین گروه قومی برای مدت بسیار طولانی در سوئد زندگی کردهاند و دارای زبانها، فرهنگها و هویتهای خاص خود هستند که با جمعیت اکثریت متفاوت است. در گذشته، آنها اغلب حقوق یکسانی با جمعیت اکثریت نداشتند و مورد تبعیض قرار میگرفتند. در سال ۲۰۰۰، سوئد یهودیان، روماها (کولیها)، سامیها، فنلاندیهای سوئد و تورندالها را به عنوان اقلیتهای ملی به رسمیت شناخت.
اقلیتهای ملی حق دارند از زبانهای اقلیت خود یعنی ییدیش، رومانی چیب، سامی، فنلاندی و میانکیلی در تماس با مقامات، در پیشدبستانی و در مراقبت از سالمندان استفاده کنند.
سامیها همچنین به عنوان مردم بومی (urfolk) به رسمیت شناخته میشوند. سامیها رابطه طولانیمدت و بسیار قوی با منطقه وسیعی دارند که در سراسر سوئد، نروژ، فنلاند و روسیه امتداد دارد و ساپمی (Sápmi) نامیده میشود. به عنوان مردم بومی، سامیها از حقوق ویژهای مرتبط با زمین و منابع طبیعی در ساپمیِ سوئد برخوردارند. آنها پارلمان منتخب خود را دارند که پارلمان سامی (Sametinget) نامیده میشود. پارلمان سامی نماینده جمعیت سامی در مسائل مربوط به زبان، فرهنگ و هویت است. این یک نهاد مشورتی است که وظایف اجرایی خاصی نیز دارد.

اعضای روستاهای سامی حق دارند در مناطق چراگاهی خاصی در سوئد به پرورش گوزن شمالی بپردازند.
افراد رنگینکمانی (Hbtqi-personer)
افراد رنگینکمانی (Hbtqi-personer) افرادی هستند که هویت جنسیتی یا گرایش جنسی متفاوتی نسبت به اکثریت دارند. این مخفف یک نام جمعی برای همجنسگرایان، دوجنسگرایان، تراجنسیتیها، کوییرها و بیناجنسیها است. در سوئد، تبعیض علیه افراد بر اساس گرایش جنسی، هویت جنسیتی و بیان جنسیتی طبق قانون منع تبعیض ممنوع است. حق زندگی با هر کسی که میخواهید توسط قانون محافظت میشود. ازدواج با فرد همجنس مجاز است. در سال ۱۹۴۴، همجنسگرایی در سوئد قانونی شد. در سال ۲۰۰۳، به زوجهای همجنسگرا حق به سرپرستی گرفتن (فرزندخواندگی) کودکان داده شد. در سال ۲۰۰۹، کلیسای سوئد به همجنسگرایان اجازه داد در کلیسا ازدواج کنند.

رژه افتخار (Pridetåget) تظاهراتی برای حقوق و علیه تبعیض نسبت به افراد رنگینکمانی است.
افراد دارای معلولیت
افراد دارای معلولیت ممکن است با موانع روبرو شوند یا در معرض خطر تبعیض در جامعه قرار گیرند. بنابراین، قوانینی در سوئد وجود دارد که از آنها در برابر تبعیض محافظت میکند. همچنین قوانینی وجود دارد تا به افراد دارای معلولیت فرصت مشارکت در جامعه در شرایط برابر داده شود.
کار علیه تبعیض
بازرس تبعیض (DO) یک نهاد دولتی است که برای حقوق و فرصتهای برابر برای همه کار میکند. DO باید اطمینان حاصل کند که قانون منع تبعیض رعایت میشود. بر اساس قانون منع تبعیض، برای شرکتها و سازمانها ممنوع است که با افراد به دلیل جنسیت، هویت یا بیان جنسیتی، مذهب یا سایر باورها، سن، قومیت، معلولیت یا گرایش جنسی رفتار بدتری نسبت به دیگران داشته باشند. محلهای کار و مدارس باید با اقدامات فعال علیه تبعیض کار کنند.
اگر کسی جرمی را علیه افرادی به دلیل تعلق آنها به یک گروه خاص مرتکب شود، به آن جرم ناشی از نفرت (hatbrott) میگویند. اگر جرم دارای انگیزه نفرت باشد، مجرم مجازات سختتری دریافت میکند.
