فصل ۱: کشور سویدن
این فصل در مورد جغرافیه، آب و هوا و طبیعت سویدن بحث میکند. همچنین به برخی از منابع طبیعی مهم و اینکه سویدن چگونه برای مقابله با تغییرات اقلیمی کار میکند، میپردازد
.
جغرافیه، آب و هوا و طبیعت
سویدن در منطقه نوردیک (Nordic) در شمال اروپا موقعیت دارد. شمالیترین بخش این کشور در شمال مدار قطبی، در منطقه قطب شمال قرار گرفته است. سویدن یک کشور طولانی است که حدود ۱۶۰۰ کیلومتر از شمالیترین نقطه خود، ترریکسروسیه (Treriksröset)، تا جنوبیترین نقطه آن، سمیگههوک (Smygehuk) امتداد دارد.
سویدن خط ساحلی طولانی دارد. دریای واقع در ساحل شرقی، دریای بالتیک (Östersjön) نامیده میشود. دو جزیره بزرگ سویدن، یعنی گوتلند (Gotland) و اولاند (Öland) نیز در همین مکان موقعیت دارند. دریاهای ساحل غربی به نامهای اسکاگراک (Skagerrak) و کاتگات (Kattegatt) یاد میشوند.
با وجود موقعیت شمالی، سویدن در مقایسه با بسیاری از مناطق دیگر در همین عرض جغرافیایی، آب و هوای نسبتاً ملایمی دارد. دلیل این امر این است که جریان گلف استریم (Gulf Stream) و جریان اطلس شمالی، آب گرم را از خلیج مکسیکو از طریق اقیانوس اطلس به سمت اروپا انتقال میدهند. آب اقیانوس هوا را گرم میسازد و سپس بادها این هوای ملایمتر و مرطوبتر را بر فراز سویدن میآورند
منطقه نوردیک بخشی از شمال اروپا است. پنج کشور در منطقه نوردیک وجود دارد: دنمارک، فنلند، آیسلند، ناروی و سویدن. سویدن بزرگترین کشور در منطقه نوردیک میباشد
.
طبیعت سویدن
حدود ۱۰ هزار سال قبل، سویدن پوشیده از یخهایی به ضخامت چندین کیلومتر بود. این دوره به نام عصر یخبندان یاد میشود. زمانی که یخها در نهایت ذوب شدند، شکل مناظر طبیعی را تغییر دادند و آثار واضحی از خود به جا گذاشتند؛ از جمله جهیلهای (دریاچههای) متعدد، مجمعالجزایرهایی با هزاران جزیره و دشتهایی با خاک قابل کشت. یخها همچنین بر شکل ظاهری کوههای امروزی تأثیر گذاشتهاند
.
کوهها (Fjäll)
رشتهکوه اسکاندیناوی (Skanderna) در امتداد مرز با ناروی قرار دارد و به نام “فیِلن” (fjällen) یاد میشود. آب و هوای آنجا برای نموی درختان بسیار سرد و طوفانی است. منظره آن باز است و عمدتاً از سنگ، علف و گیاهان کوتاه تشکیل شده است. بلندترین کوه سویدن، کِبنِکایسه (Kebnekaise)، که حدود ۲۰۰۰ متر ارتفاع دارد، در این منطقه موقعیت دارد.
جنگلات، جهیلها و جزایر
بیش از نیمی از مساحت سویدن با جنگل پوشیده شده است. در بخش شمالی کشور که آب و هوا سردتر است، عمدتاً درختان سوزنیبرگ مانند ناجو (کاج) و صنوبر میرویند. در مناطق جنوبیتر، آب و هوا ملایمتر است و به همین دلیل درختان برگریز در آنجا بیشتر یافت میشوند.
سویدن دارای جهیلهای متعددی است که در سراسر کشور پراکنده شدهاند. سه جهیل بزرگ کشور عبارتند از: وِنِرن (Vänern)، وِتِرن (Vättern) و مِلارِن (Mälaren).
همچنین صدها مسیر آبی (دریاها و جویبارها) در این کشور وجود دارد. بزرگترین دریاها (رودخانهها) در شمال سویدن از کوهها به سمت بحر (دریا) جریان دارند
.
مجمعالجزایر (Skärgård)
مجمعالجزایر یک منطقه بحری (دریایی) است که جزایر متعددی در نزدیکی خشکه دارد. مجمعالجزایرها در امتداد ساحل شمال سویدن، در طول ساحل شرقی تا اسمالند (Småland) و همچنین در ساحل غربی در بیرون از شهر گوتنبرگ (Göteborg) و بوهوسلان (Bohuslän) موقعیت دارند.
در سویدن در حدود ۲۵۰,۰۰۰ جزیره وجود دارد که بیشتر از هر کشور دیگری در جهان میباشد.
تقسیمات سویدن
سویدن معمولاً به سه منطقه بزرگ (landsdelar) تقسیم میشود: گوتالاند (Götaland)، سویالاند (Svealand) و نورلاند (Norrland).
گوتالاند در جنوب سویدن، سویالاند در مرکز سویدن و نورلاند در شمال سویدن موقعیت دارند. نورلاند بیش از نیمی از مساحت سویدن را احتوا میکند.
سویدن همچنین به ۲۵ ولایت تاریخی (landskap) تقسیم گردیده است. در گذشته، این ولایات مناطقی بودند که قوانین خاص خود را داشتند. امروزه این تقسیمات در نحوه اداره سویدن هیچ اهمیتی ندارند. با این حال، بسیاری از شهروندان سویدن نسبت به ولایتی که در آن متولد شده یا زندگی میکنند، احساس تعلق خاطر دارند. سویدن از لحاظ اداری به ۲۱ ولایت (län) و ۲۹۰ شاروالی (kommuner) تقسیم شده است.
سویدن به گوتالاند، سویالاند و نورلاند تقسیم میگردد
.
نفوس
در سویدن تقریباً ۱۱ میلیون نفر زندگی میکنند. نفوس به طور یکنواخت در سطح کشور توزیع نشده است. بیشتر مردم در بخش جنوبی سویدن و در امتداد سواحل زندگی میکنند. حدود ۸۵ فیصد از نفوس سویدن در شهرها ساکن هستند. سه شهر بزرگ کشور استکهلم، گوتنبرگ و مالمو میباشند. در حدود چهار میلیون نفر در این سه شهر و حومه آنها زندگی میکنند
.
منابع طبیعی
سویدن از لحاظ چندین منبع طبیعی مهم غنی است: سنگ آهن و سایر معادن، جنگلات، زمینهای زراعتی و آب
.
سنگ آهن و معادن
سنگ آهن و سایر مواد معدنی از معادن استخراج میگردند. بزرگترین معادن در ولایت نوربوتن (Norrbotten)، به طور مثال در کیرونا (Kiruna) و مالمبریِت (Malmberget) قرار دارند.
از آهن برای تولید فولاد استفاده میشود. اما مواد معدنی دیگری مانند مس، جست، سرب و طلا نیز در معادن استخراج میشوند. آهن و فولاد برای مدت طولانی برای اقتصاد سویدن بسیار مهم بودهاند
بزرگترین معادن سنگ آهن در نوربوتن قرار دارند و سنگ معدن از آنجا توسط قطار انتقال داده میشود
.
آب
سویدن به لطف تمام جهیلها، مسیرهای آبی و دریاهای خود، دسترسی بسیار خوبی به آب دارد. از آب به عنوان آب آشامیدنی، در زراعت و در صنعت استفاده میشود. اما آب یک منبع مهم انرژی نیز میباشد. در بسیاری از دریاها بندهای برقآبی وجود دارد که از آب جاری برای تولید برق استفاده میشود. برقآبی بخش بزرگی از تولید برق سویدن را تشکیل میدهد
.
زمینهای زراعتی
زراعت سویدن با شرایط آب و هوایی آن عیار شده است. زراعت در شمال که آب و هوای سردتری دارد، دشوارتر است. به همین دلیل بیشتر فعالیتهای زراعتی در جنوب سویدن متمرکز میباشد
.
جنگلات
محصولات جنگلی به بسیاری از کشورها به فروش میرسد. این موضوع برای مدت طولانی بخش مهمی از تجارت سویدن بوده است.
برخی از محصولاتی که از جنگل به دست میآیند:
خمیر کاغذ (سلولوز).
کاغذ و کارتن.
چوب که به طور مثال در صنعت ساختمانسازی استفاده میشود
صنعت جنگلداری یکی از مهمترین صنایع سویدن است
.
تغییرات اقلیمی
آب و هوای کره زمین همیشه در حال تغییر بوده است، اما امروزه روند گرمایش بسیار سریعتر از قبل اتفاق میافتد. محققان در سراسر جهان و گزارشهای هیئت اقلیمی سازمان ملل متحد نشان میدهند که دلیل عمده این امر، انتشار گازهای گلخانهای توسط انسانها از طریق ترانسپورت، صنایع و زراعت میباشد. با گرمتر شدن زمین، شرایط آب و هوایی تغییر میکند. یخهای قطبی ذوب میشوند و این به افزایش سطح آب بحرها کمک میکند. همچنین آب و هوای افراطی مانند موجهای گرما، بارندگیهای شدید و خشکسالی معمولتر میگردد.
در سویدن، تغییرات اقلیمی میتواند منجر به افزایش بارندگیهای شدید شود که باعث سیلاب میگردد. دورههای گرمای طولانیتر و شدیدتر در تابستان نیز میتواند به خشکسالی و آتشسوزی در جنگلات منجر شود
.
تلاشهای سویدن برای کاهش تهدیدات اقلیمی
سویدن تلاش میکند تا عواقب ناشی از تغییرات اقلیمی را کاهش دهد. در سویدن یک قانون اقلیمی با اهداف سیاستگذاری اقلیمی وجود دارد. یکی از اهداف این است که میزان انتشار گازهای گلخانهای سویدن تا سال ۲۰۴۵ تا حد امکان به صفر نزدیک شود. این بدان معناست که سویدن نباید بیش از ظرفیت جذب طبیعت، گازهای گلخانهای منتشر کند.
سویدن همچنین با سایر کشورها همکاری میکند تا از راه حلهای موجود استفاده کند، به طور مثال تکنالوژی برای تولید انرژی بیشتر از باد، آب و آفتاب
.
انکشاف پایدار (توسعه پایدار)
انکشاف پایدار به معنای استفاده از منابع طبیعی به گونهای است که نسلهای آینده نیز بتوانند زندگی خوبی داشته باشند. این موضوع محیط زیست، جامعه و اقتصاد را در بر میگیرد. دولتها، شرکتها و افراد، همگی میتوانند در این امر سهم داشته باشند. دولتها و سازمانهای بینالمللی میتوانند تصمیماتی اتخاذ کنند و قوانینی وضع نمایند تا انتشار آلایندهها را کاهش داده و از محیط زیست محافظت کنند. شرکتها میتوانند تأثیرات مخرب خود بر اقلیم را کاهش دهند و افراد میتوانند با داشتن سبک زندگی پایدارتر و مشارکت سیاسی نقش مؤثری ایفا کنند.
برای کاهش آلایندهها در زندگی روزمره و حفاظت از محیط زیست، یک شخص میتواند کارهای زیر را انجام دهد:
استفاده از وسایط نقلیه عمومی، مانند بس (اتوبوس) یا قطار.
صرفهجویی در مصرف برق و سیستمهای گرمایشی.
تفکیک کثافات (زبالهها) و بازیافت آنها
در نزدیکی بیشتر مناطق مسکونی، باشندگان میتوانند فلز، شیشه، پلاستیک، بستهبندیها و روزنامهها را بازیافت کنند.
